Luchtverkeersdienstverlening - vitaal gebruik

Area Control Service (ACC)

Algemene luchtverkeersleiding die wordt verstrekt in de Upper Control Area (UTA) of in diverse Control Area's (CTA). In Nederland kan deze service worden verstrekt vanuit een drietal verkeersleidingcentra - Amsterdam Area Control Centre (ACC), Nieuw Milligen Air Traffic Control Centre (ATCC) en Maastricht Upper Area Control Centre (M-UAC). 

Approach Control Service (APP)

Naderingsverkeersleiding in de Terminal Control Area (TMA) in het gebied tussen de Control Zone en Control Area 

Plaatselijke verkeersleiding in de Control Zone (CTR) aan het begin of aan het eind van de vucht. Een Control Zone heeft een straal van 6,5 tot 8 NM en heeft een bovengrens tot 3000 ft.

Automatic Terminal Information Service (ATIS)

Een automatische broadcast service van een grondstation naar meerdere vliegtuigen, met informatie gerelateerd aan de betreffende luchthaven. een ATIS wordt uitsluitend ingesteld op luchthavens waarop TWR en/of APP wordt verstrekt. Vanwege de schaarste in de luchtvaart mobiele band verdient het aanbeveling om ATIS op een nabijgelegen VOR-frequentie te laten uitzenden

Flight information Service (FIS)

Vluchtinformatieverstrekking is een luchtverkeersdienst die tot doel heeft inlichtingen te geven tijdens de vlucht voor een veilige en doelmatige vluchtuitvoering.  

Een automatische broadcast service met aanvullende meteorologische informatie voor de bemanning via een voice-kanaal (VOLMET) of een datalink (D-VOLMET) 

Delivery (Delivery Control)

Tower service, verantwoordleijk voor een vliegtuig vanaf de start-up tot de klaringslimiet (dat specifieke punt in gecontroleerd gebied tot waar verkeersklaring is verleend). 

Ground Control (GND)

Tower service verantwoordelijk voor het verkeer in die gedeelten van een luchtvaartterein die zijn bedoeld voor het taxiën van luchtvaartuigen, m.u.v. de platforms. Ground Control is niet beschikbaar op de luchthavens Eelde, Beek en Rotterdam.  

Instrument Landing Systeem (ILS)

Een lnadingssysteem bestaande uit een Localiser (108 - 111,975 MHz) en een Glidepath (328,6 - 335,4 MHz). Om te voorzien in een afstandsinidcatie wordt een ILS uitgerust met markerbakens of met een DME. Een ILS kan ook voorkomen in de constellatie ILS/MLS/DME.  

VHF Omnidirectional Range (VOR)

Een navigatiebaken waarmee de boordapparatuur kan bepalen onder welke hoek ten opzichte van het baken zij zich bevindt. Naast de doppler-VOR, wordt er soms nog gebruik gemaakt van een conventionele VOR. Naast uitsluitend te worden gebruikt als VOR, kan een VOR voorkomen in de constellatie VOR/DME. Frequentietoewijzing voor de VOR vindt plaats in de band 118 – 117,975 MHz.

Distance Measuring Equipment (DME)

Baken dat op “verzoek van het vliegtuig” pulsen uitzendt. De boordapparatuur is daarmee in staat te bepalen waar het vliegtuig zich bevindt ten opzichte van het betreffende baken. Een DME kan voorkomen in een constellatie van ILS/DME, VOR/DME, (ILS/)MLS/DME. Frequentietoewijzing voor een DME vindt plaats in de band 960 – 1215 MHz.

Een landingssysteem dat een multibeam-signaal uitzendt waarmee een vliegtuig haar positie tot de baan kan vaststellen, zowel in horizontale als verticale richting. MLS is geïntroduceerd omdat het minder storingsgevoelig zou zijn dan een ILS en daardoor in staat is om meer vliegtuigen in een korte tijd naar de baan te begeleiden. Een MLS kan voorkomen in de constellatie (ILS)/MLS/DME. Frequentietoewijzing voor een MLS vindt plaats in de band 5030 – 5250 MHz.

Primary Surveillance Radar (PSR)

Wordt gebruikt als de SSR niet in de behoefte van de luchtverkeerleiding voorziet. Het werkingsprincipe van PSR is de reflectie van radiogolven door vliegtuigen. Frequentietoewijzing ten behoeve van een PRS vindt plaats in de band 2700 - 2900 MHz.

Secondary Surveillance Radar (SSR)

Het eerst aangewezen radarsysteem. De SSR werkt met behulp van interrogators op de grond en transponders in de luchtvaartuigen. Transponders aan boord van de vliegtuigen kunnen onder andere hun identificatie, locatie, hoogte en snelheid via de ether aan de SSR terugmelden. Voor de SSR radar en transponders zijn de frequenties 1030 en 1090 MHz gereserveerd.

Aerodrome Service Detection Equipment (ASDE)

Een radar die, in tegenstelling tot de PSR en SSR, bewegingen op de grond monitort.

Multi-lateratie

Een systeem waarvan de werking is gebaseerd op het principe van de SSR. Bij multilateratie delen ook auto’s door middel van een transponder (bijvoorbeeld VEELOO) hun positie mee aan multi-lateratienetwerk. Dit op basis van GPS. Door gebruik te maken van meerdere ontvangers in het netwerk kunnen kruispeilingen worden uitgevoerd. Hierdoor kan de nauwkeurigheid van de opgeven coördinaten worden geverifieerd en gecorrigeerd. Door dit systeem kan tijdens slecht-zichtomstandigheden, een grotere hoeveelheid grondverkeer worden afgehandeld. Verwacht wordt dat multi-lateratie in de nabije toekomst ook zal plaatsvinden in het verticale vlak.

Een navigatiesysteem bedoeld voor het ondersteunen van de approach, landing, departure en grondoperaties. Voor het bepalen van de geografische positie van het vliegtuig wordt gebruik gemaakt van referentie GPS signalen. Frequentietoewijzing voor GBAS vindt plaats in de frequentieband 108 – 112 MHz.